Себеп 1. Қаріпте қазақ әріптері салынбаған
Әр қаріп — әріптердің суреттерінің жиынтығы. Дизайнер қай әріптерді салса, қаріпте тек солар болады. Көп кириллица қаріптері тек орыс әліпбиін қамтиды, ал Ә, Ғ, Қ, Ң, Ө, Ұ, Ү, Һ, І — кириллицаның «кеңейтілген» бөлігіндегі бөлек таңбалар. Олар салынбаса, бағдарлама не бос төртбұрыш көрсетеді, не әріпті басқа қаріптен алып қояды.
Белгісі: сөздің ішінде бір-екі әріп қалғандарынан жуан, жіңішке не басқа пішінде тұрады.
Себеп 2. Ескі «KZ» қаріптері
Бұрын қазақ әріптерін көрсету үшін «KZ» деп аталатын қаріптер қолданылған: оларда қазақ әріптері басқа таңбалардың орнына салынған. Мұндай қаріппен терілген мәтін басқа қаріпке ауысқанда не басқа компьютерде ашылғанда бұзылады. Бүгінде қазақ әріптерін өз орнында (Unicode стандартымен) ұстайтын қаріп таңдаған дұрыс.
Себеп 3. Қосымша өз қаріпін қолданады
Instagram, TikTok, WhatsApp сияқты қосымшалар телефонға орнатылған қаріпті емес, өз қаріптерін қолданады. Олардың кейбірінде қазақ әріптері жоқ. Мұндай жерде мәтінді дайын сурет етіп жасау сенімді: мысалы, Таңба Stories редакторы мәтінді қазақ әріптерін толық қолдайтын қаріппен суретке айналдырады.
Қаріпті қалай тексеруге болады
- Тексеру сөйлемін жазыңыз: «Әке, Ғалым, Қазақ, Аң, Өнер, Ұлт, Үй, Һәм, Іс» — әр әріптің бас және кіші түрі бар.
- Барлық әріп бір стильде, бір жуандықта тұрса — қаріп жарамды.
- Бір әріп ерекшеленсе не бос тұрса — басқа қаріп таңдаңыз.
Уақыт үнемдеу үшін Qarip каталогында қаріптерді өз мәтініңізбен бірден көруге болады: әр қаріп бетінде қазақ әріптерінің бәрі көрсетілген.
Мәтін бұзылып қалса не істеу керек
- Word не Google Docs-та: мәтінді белгілеп, қазақ әріптерін қолдайтын қаріпке ауыстырыңыз (мысалы, Arial, Times New Roman, Roboto, Montserrat сияқты кең таралған қаріптердің қазіргі нұсқалары).
- Ескі KZ қаріппен терілген құжатта: қаріпті ауыстырғанда әріптер басқа таңбаға айналса, мәтінді «табу және ауыстыру» арқылы түзету керек болады — сондықтан жаңа құжаттарды бірден Unicode қаріппен теріңіз.
- Дизайнда (Figma, Canva, Photoshop): тақырыпқа таңдаған қаріпте қазақ әріптері жоқ болса, оны қазақ әріптері бар ұқсас қаріппен алмастырыңыз. Qarip-те әр қаріптің «Ұқсас қаріптер» бөлімі бар.